Tijdens kerst in de Alpen draait het nog steeds in de eerste plaats om traditie. Waar je ook naartoe gaat in Oostenrijk, Duitsland, of het Duitstalige gedeelte van Zwitserland en Italië, gedurende een aantal weken is het zelfs in de plaatsen die met name om hun bruisende nachtleven bekendstaan wat rustiger en knusser, met kerstbomen en overal kerstverlichting. In de kleinere skioorden is de sfeer nog nostalgischer, met overal kaarsjes, zelfgebakken krentenbrood en traditionele ambachten. Bijna in elke stad of dorp heb je wel een kerstmarkt. SneeuwSki heeft het aanbod eens grondig bestudeerd en zet voor jou de interessante verschillen tussen de verschillende landen op een rijtje.

Oostenrijk

In Tirol is het kerstseizoen de tijd van Sint Nicolaas. Overal in de regio worden optochten gehouden ter ere van Sint Nicolaas, of verkleden mensen zich als de perchten – want in Oostenrijk wordt Sinterklaas niet vergezeld door Zwarte Pieten zoals bij ons, maar door lelijke beesten, wiens taak het is om stoute kinderen bang te maken. De optochten vinden plaats op 4 december in [R579R, Zell am Ziller]; op 5 december in [R422R, St. Anton am Arlberg], [R689R, Igls] en [R675R, Tux]-[R548R, Finkenberg]; op 6 december in Söll, en in nog zestig andere dorpen en steden. In het Pitztal is het traditie dat ieder gezin zijn eigen houten kerststal snijdt. In het dorp Wenns worden van 8 december tot 6 februari de beste ambachtelijke producten van de afgelopen 150 jaar tentoongesteld. In het landbouwmuseum z'Bach in [R703R, Wildschönau] kun je luisteren regionale volksmuziek en landbouwproducten uit de regio kopen.

De beste kerstmarkten in de deelstaat Salzburg bevinden zich op een boerderij, op een kasteel en in een zoutmijn. Gut Aiderbichl, een beroemd dierenasiel, houdt een kerstmarkt met een levende kerststal. Tot 9 januari kunnen kinderen hier hun eigen kerststallen maken, gemberkoek bakken en de smid bij zijn werk gadeslaan. Kasteel Hohenwerfen viert het kerstseizoen op romantische wijze met een kerstmarkt, kerstspelen in Alpen-stijl en fanfaremuziek op 4, 5, 8, 11 en 12 december.

De kerstmarkt in Hallein is misschien wel een van de origineelste kerstmarkten ter wereld. De locatie hiervan is namelijk een oude zoutmijn. Hier kun je elk weekend op zoek gaan naar kerstversiering in Alpen-stijl of ambachtelijke producten – en daarbij maakt het dus niet uit of het buiten twintig graden onder nul is of stroomt van de regen. Het wereldberoemde kerstliedje “Stille nacht, heilige nacht” komt overigens uit de deelstaat Salzburg. Op de Stille-Nacht-Route door Arnsdorf, [R2156R, Hallein], Mariapfarr, Oberndorf, Salzburg en Warain kun je meer te weten komen over de geschiedenis van deze bijna 200 jaar oude klassieker.

Als je houdt van grootse kerstevenementen, is Steiermark iets voor jou. Op de kerstmarkt in Graz, die wordt gehouden tot 24 december, vind je een kerststal van 50 ton ijs, die ieder jaar opnieuw wordt vervaardigd. Tot 19 december kun je in het historische centrum van [R1985R, Mariazell] de grootste kerstkrans ter wereld (met een doorsnee van 12 meter), een snoephuis van 1000 kilo en een kerststal met echte ossen en ezels bewonderen. In Bad Gleichenberg heerst daarentegen een nostalgische rust: het thermendorp gebruikt tijdens kerst geen elektrisch licht, en op de adventszondagen wordt geen alcohol geschonken.

In de deelstaat Vorarlberg zijn ook een aantal aparte kerstmarkten te vinden. De kerstmarkt in Schwarzenberg, in het Bregenzerwald, wordt gehouden op het monumentale dorpsplein. Er vinden kooklessen, tentoonstelllingen en religieuze concerten plaats, en er worden verhalen voorgelezen.De kerstmarkt in [R1759R, Dornbirn] is bijzonder leuk voor kinderen, die hier kunnen schaatsen, koekjes bakken, kerstfilms kijken of een ritje op een pony kunnen maken terwijl papa en mama handgemaakte cadeautjes of kerstversiering kopen.

Velden, in Karinthië, wordt ook wel het "engelendorp" genoemd: in het engelenpostkantoor kunnen kinderen hun wensen naar het kindje Jezus sturen, in de engelenbakkerij kunnen ze gemberkoek versieren, of ze kunnen met de engelentrein over de kerstmarkt rijden. De "zwemmende" kerstkrans op de Wörthersee daarentegen is voor bezoekers van alle leeftijden een interessante bezienswaardigheid - elke vrijdag, zaterdag en zondag voor kerst.

Duitsland

Van 4 tot 23 december wordt de voetgangerszone van [R2748R, Garmisch-Partenkirchen] ook in een kerstmarkt omgetoverd, met kraampjes van ambachtslieden, met de hand gemaakte kerststallen en regionale specialiteiten. Aan de voet van de hoogste berg in Duitsland, de Zugspitze, kun je fanfareorkesten uit Beieren kerstliedjes horen spelen terwijl je in een arrenslee langs de verlichte, met fresco's beschilderde huizen rijdt.

Bad Reichenhall, een Beiers thermendorp in het Berchtesgadener Land, viert het kerstseizoen met zijn Christkindlmarkt op het plein voor het gemeentehuis, die met name voor kinderen erg interessant is. Kinderkoren uit de regio zingen er kerstliedjes, er worden sprookjes voorgelezen, en kinderen kunnen een wandeling maken met een lama of midden in het centrum bobsleeën. Als je tussen 17 en 24 december toevallig in het Berchtesgadener Land bent, schrik dan trouwens niet als je schoten hoort: in deze regio worden elke middag om drie uur salvo's afgevuurd en kerkklokken geluid zodat het kindje Jezus de weg naar de aarde kan vinden.

Zwitserland

Gezellige kraampjes, handgemaakte cadeautjes en plaatselijke specialiteiten zoals geroosterde kastanjes vind je op diverse markten verspreid door het hele land. De kerstmarkt in Biel/Bienne is één van de grootste in het westen van Zwitserland, met Alemaanse en Frankische invloeden. Bij de 80 kraampjes van deze markt vind je alleen handgemaakte producten (in tegenstelling tot vele andere kerstmarkten, waar je op de onderkant van de één of andere snuisterij nog wel eens de woorden “Made in China” aantreft) en kun je natuurlijke versieringen vers uit het bos bewonderen. In een Canadese blokhut worden hartige houthakkersmaaltijden geserveerd, zoals paddestoelenrisotto of worstjes van wild zwijn.

Een wel heel bijzondere kerstmarkt vind je in St. Gallen. Deze markt vindt plaats op de Klosterplatz, een UNESCO-werelderfgoed, en pronkt met een van de hoogste kerstbomen in heel Zwitserland. Er vinden elke avond rondleidingen plaats, waarbij tevens het nuttigen van een warm drankje en overheerlijke koekjes is inbegrepen.

Als je met eigen ogen wilt zien hoe Advent werd gevierd voor de opkomst van de moderne kerstmarkten, kun je op 6 december meedoen aan een Sint-Nicolaasoptocht. In [R1136R, Bad Ragaz], in het kanton St. Gallen, marcheert de bisschop vanuit het bos naar het dorpsplein, vergezeld door 40 mannen verkleed als samichlaus (Sint Nicolaas) of schmutzli, het nare knechtje van de goedheiligman. In Sarnen, in het kanton Obwalden, rijdt Sint Nicolaas te paard het dorp binnen, terwijl de sterke mannen uit de regio hem verwelkomen door op grote koeienbellen te slaan.

Een moderne versie van deze gebruiken vind je in St. Niklaus in Valais: hier bevindt zich de grootste Sint Nicolaas ter wereld. Volgens de legende heeft Sint Nicolaas dit dorp ooit van een lawine gered. De 350 jaar oude kerktoren wordt door de dorpelingen door een 36.5 meter hoge, in rood gehulde figuur omgetoverd, een jaarlijkse tour de force die het Guinness Book of Records heeft gehaald. Rondom de toren kunnen kinderen koekjes bakken, knutselen, naar sprookjes luisteren en kerstliedjes zingen.

Kerstmis zelf wordt in Savognin in Graubünden zo ouderwets gevierd als het maar kan. Op de avond van eerste kerstdag gaan de inwoners en bezoekers van het dorp samen met de kerstman met fakkels het bos in voor een oecumenische kerstdienst onder een denneboom, met fanfaremuziek, glühwein en zoetigheden.

Italië

Zuid-Tirol, het Duitstalige gebied in Noord-Italië, staat bekent om zijn traditionele kerstmarkten, waar middel- en zuideuropese tradities samenkomen, bijvoorbeeld in de historische stadskernen van Bozen (de hoofdstad van de provincie) en Meran en de middeleeuwse stadjes Bruneck, [R2801R, Brixen] en Sterzing. Er zijn nog veel meer kerstmarkten in andere steden en dorpen. De hoogste kerstmarkt (2061 meter) vindt van 4 tot 8 december plaats in het Martelldal. Hier worden ambachtelijke en landbouwproducten en specitaliteiten zoals zelten, het traditionele krentenbrood uit deze streek, verkocht. Per arreslee kun je je naar de levende kerststal op de Lyfialm, 100 meter hoger, laten vervoeren.

Gröden in Zuid-Tirol kent een houtsnijtraditie van 200 jaar. Hier vind je de grootste houten kerststal ter wereld. Op 24 december worden hier drie nieuwe figuren aan toegevoegd: een moeder, een kind, en een schaap. Tussen 27 en 30 december stellen plaatselijke kunstenaars op het dorpsplein hun sneeuwsculpturen tentoon.